Opakowania z trzciny cukrowej, PLA i pulpy drzewnej - co wybrać do gastronomii?

Prowadzisz restaurację, bar, food truck albo firmę cateringową? Pewnie nie raz zastanawiałeś się, jakie opakowania jednorazowe wybrać, żeby były wygodne w codziennej pracy, a jednocześnie nie obciążały środowiska. Temat jest tym bardziej aktualny, że od 2024 roku obowiązują przepisy wdrażające dyrektywę SUP, które nakładają dodatkowe opłaty na jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych. Efektem tego jest to, że lokale gastronomiczne coraz częściej sięgają po alternatywy, jak opakowania z trzciny cukrowej, PLA czy pulpy drzewnej. Każdy z tych materiałów ma swoje mocne strony i ograniczenia.

Trzcina cukrowa (bagassa) - wytrzymała i przyjazna środowisku

Bagassa to włókna, które pozostają po wyciskaniu soku z trzciny cukrowej. Jeszcze kilka lat temu trafiały głównie na kompost. Dziś służą do produkcji wytrzymałych naczyń jednorazowych, które z powodzeniem zastępują styropian i plastik. Opakowania z bagassy są w pełni biodegradowalne i kompostowalne. W odpowiednich warunkach rozkładają się w ciągu 45-60 dni.

Co ważne z punktu widzenia kuchni gastronomicznej - bagassa dobrze znosi wysokie temperatury (do ok. 100°C), jest odporna na tłuszcz i wilgoć, a pojemniki z tego materiału można bezpiecznie podgrzewać w mikrofali. W procesie produkcji nie stosuje się środków chemicznych, które mogłyby reagować z żywnością. Naczynia z trzciny cukrowej mają naturalny, jasnobeżowy wygląd, który dobrze kojarzy się klientom z ekologią.

Opakowania z bagassy sprawdzają się przede wszystkim do dań gorących: zup, obiadów, dań z sosem czy tłustych potraw. Dostępne są w formie pojemników obiadowych, talerzy oraz misek w różnych rozmiarach. To dobry wybór dla restauracji oferujących dania na wynos, firm cateringowych i food trucków.

PLA - bioplastik do zimnych napojów i deserów

PLA (kwas polimlekowy, polilaktyd) to bioplastik wytwarzany z surowców odnawialnych, najczęściej ze skrobi kukurydzianej, ale też z trzciny cukrowej czy buraków cukrowych. Wizualnie wygląda niemal identycznie jak zwykły plastik. Jest przezroczysty, sztywny i ma ładny połysk. Dzięki temu świetnie eksponuje zawartość, co ma znaczenie przy serwowaniu sałatek, deserów czy kolorowych napojów.

Trzeba jednak pamiętać o jednym istotnym ograniczeniu: PLA zaczyna mięknąć już w temperaturze 50-60°C. Nie nadaje się więc do gorących potraw ani gorących napojów. Do ciepłych dań i kawy lepiej użyć opakowań z bagassy lub kubków papierowych.

PLA jest biodegradowalny, ale rozkłada się wyłącznie w kompostowniach przemysłowych, gdzie panuje temperatura ok. 58°C i wysoka wilgotność. Nie wrzucaj opakowań z PLA do przydomowego kompostownika - nie rozłożą się tam prawidłowo.

Kubki i pojemniki z PLA najlepiej sprawdzą się do soków, smoothie, mrożonej kawy, sałatek i deserów.

Pulpa drzewna - wszechstronny materiał z recyklingu

Pulpa drzewna (masa celulozowa) to materiał wytwarzany z włókien celulozowych, najczęściej z makulatury lub drewna. Opakowania z pulpy drzewnej są biodegradowalne i kompostowalne, a przy tym zaskakująco wytrzymałe.

Pulpa dobrze radzi sobie z tłuszczem i wilgocią, nadaje się do podgrzewania w mikrofali i utrzymuje ciepło dań. Nie nagrzewa się przy tym na tyle, żeby parzyć dłonie. Opakowania z tego materiału można też bezpiecznie mrozić - nie pękają ani nie tracą kształtu. To praktyczny wybór, jeśli w Twoim lokalu jedno opakowanie musi obsłużyć różne typy dań.

Opakowania z pulpy drzewnej stosowane są do dań obiadowych, zestawów lunchowych, a także do owoców morza czy ciast. Są lżejsze od plastikowych i metalowych pojemników, co przekłada się na niższe koszty transportu.

Porównanie materiałów opakowań ekologicznych - który do czego?

Każdy z trzech materiałów ma swoje zastosowanie i nie da się wskazać jednego „najlepszego" rozwiązania. Wybór zależy od tego, jakie dania serwujesz i w jakich warunkach pracujesz.

W praktyce wiele lokali łączy te materiały w zależności od menu. Gorące zupy i obiady pakują w pojemniki z bagassy lub pulpy, a zimne napoje i sałatki - w kubki i miski z PLA. Takie podejście pozwala dobrać opakowanie do konkretnego dania, zamiast szukać jednego uniwersalnego rozwiązania.

Opakowania ekologiczne a przepisy SUP - co warto wiedzieć?

Od 1 stycznia 2024 roku w Polsce obowiązuje ustawa wdrażająca unijną dyrektywę SUP (Single Use Plastics). Lokale gastronomiczne, które wydają jedzenie i napoje w jednorazowych opakowaniach z tworzyw sztucznych, muszą pobierać od klientów dodatkową opłatę - 0,20 zł za kubek i 0,25 zł za pojemnik na żywność. Dotyczy to również opakowań papierowych z powłoką plastikową, np. kubków na kawę z warstwą PE.

Jednocześnie od 1 lipca 2024 roku lokale muszą oferować klientom alternatywę np. opakowania wielorazowe lub z materiałów innych niż jednorazowe tworzywa sztuczne. Nieprzestrzeganie tych obowiązków grozi karami od 500 zł do nawet 20 000 zł.

Opakowania w 100% z bagassy, pulpy drzewnej czy drewna, bez domieszki tworzyw sztucznych, nie podlegają opłacie SUP. W przypadku PLA, jako biotworzywa sztucznego, interpretacja przepisów nie jest w pełni jednoznaczna, bo dyrektywa SUP nie ustala progu pozwalającego jasno sklasyfikować produkt jako „częściowo wykonany z tworzyw sztucznych". Jeśli planujesz przejście na PLA, warto zweryfikować tę kwestię z dostawcą lub doradcą prawnym.

Więcej o różnicy między opakowaniami biodegradowalnymi a kompostowalnymi przeczytasz w naszym artykule na ten temat.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze eko opakowań?

Zanim zamówisz partię opakowań do swojego lokalu, warto przejść przez kilka kluczowych kwestii.

• Po pierwsze: temperatura dań. Jeśli serwujesz głównie gorące potrawy na wynos, bagassa i pulpa drzewna będą bezpieczniejszym wyborem niż PLA.
• Po drugie: prezentacja. Desery i napoje wyglądają atrakcyjniej w przezroczystych pojemnikach z PLA niż w nieprzezroczystych opakowaniach z pulpy.
• Trzeci aspekt to logistyka odpadowa. Jeśli Twoi klienci lub Twój lokal korzystają z systemu selektywnej zbiórki bio, opakowania z bagassy i pulpy łatwiej trafią na kompost niż PLA, które wymaga specjalnych warunków.
• Warto też sprawdzić, czy opakowania, które kupujesz, posiadają odpowiednie atesty do kontaktu z żywnością.

Przy większych zamówieniach opłaca się skontaktować z dostawcą i omówić, jakie rozmiary i pojemności najlepiej odpowiadają Twojemu menu. W ofercie opakowań ekologicznych znajdziesz pojemniki, talerze, miski, kubki i sztućce z różnych materiałów, które można ze sobą łączyć w zależności od potrzeb.

Opakowania ekologiczne dla gastronomii - Najczęściej zadawane pytania

1.   Czy opakowania z trzciny cukrowej można podgrzewać w mikrofali?

Tak. Opakowania z bagassy wytrzymują temperatury do ok. 100°C i nadają się do podgrzewania w kuchence mikrofalowej. W procesie ich produkcji nie stosuje się substancji chemicznych, które mogłyby reagować z żywnością przy podgrzewaniu.

2.   W jakich warunkach rozkłada się PLA?

PLA wymaga kompostowania przemysłowego - temperatury ok. 58°C i wysokiej wilgotności. W takich warunkach rozkłada się w ciągu 45-80 dni. Nie należy wrzucać go do przydomowego kompostownika ani do zwykłych odpadów biodegradowalnych.

3.   Czy opakowania z pulpy drzewnej nadają się do dań na wynos?

Tak. Pulpa drzewna jest odporna na tłuszcz i wilgoć, nadaje się do mikrofali, a po użyciu można ją kompostować. Pojemniki z pulpy sprawdzają się do dań obiadowych, zup i zestawów cateringowych.

4.   Jakie opakowania ekologiczne nie podlegają opłacie SUP?

Opłata SUP dotyczy jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych lub zawierających tworzywa sztuczne (w tym papierowych z powłoką plastikową). Opakowania w 100% z trzciny cukrowej, pulpy drzewnej czy drewna, bez domieszki plastiku, nie podlegają tej opłacie. W przypadku PLA interpretacja może się różnić - warto to zweryfikować.

5.   Które opakowania wybrać do zimnych napojów i deserów?

Do soków, smoothie, mrożonej kawy i deserów najlepiej sprawdzają się kubki i pojemniki z PLA. Są przezroczyste i ładnie eksponują zawartość. Pamiętaj jednak, że PLA nie nadaje się do gorących płynów - mięknięcie zaczyna się już w okolicach 50-60°C.